5 wskazówek dotyczących założenia jednoosobowej działalności gospodarczej

Gruntowne założenie firmy! Nawet jeśli ta chwytliwa gra słów brzmi raczej zabawnie, warto poświęcić czas na dokładne zaplanowanie swojego przedsięwzięcia. Dobry start ma długotrwały wpływ i może uchronić przed pewnymi niespodziankami. Niektórzy są niejako stworzeni do zakładania firm, a w nadmiernie regulowanym środowisku pracy na etacie czuliby się całkowicie skrępowani. Inni natomiast nie traktują samozatrudnienia wystarczająco poważnie i bez hamulców zmierzają ku biznesowej katastrofie. Zanim jednak sprawa stanie się zbyt patetyczna, przyjrzyjmy się „filarom zakładania firmy” – bo znając je, ma się już dobrą orientację.

1 | Czego oczekuję i jak zamierzam to osiągnąć?

Pomysł i biznesplan. Najpierw zniechęcająca wiadomość: tylko co czwarty założyciel firmy „przetrwa” początkową fazę lub osiągnie dodatni wynik finansowy. Być może wynika to również z tego, że nie zdefiniowano jasno swoich celów i nie zapisano ich w biznesplanie. Marzenie o szybkich pieniądzach i niezależności brzmi co prawda kusząco, ale do sprawy należy podejść raczej realistycznie. Być może pomocne okażą się następujące pytania:

1. Czego tak naprawdę potrzebuję? (a mianowicie tej jednej naprawdę ważnej rzeczy, a nie tych dziesiątek innych, które też bym chciał)
2. Jeśli policzyć to w przybliżeniu, czy wszystko się zgadza i jak szybko mógłbym zacząć osiągać zyski?
3. Jak wygląda mój harmonogram? (Również w tym przypadku – należy zachować realizm, nie da się „zrealizować wszystkiego” w ciągu pierwszych tygodni)

Właśnie wtedy, gdy chce się przekonać potencjalnych inwestorów lub współzałożycieli, firma powinna mieć gotą mapę drogową. Słowami „zobaczymy” i „jakoś to wyjdzie” nie pozyska się inwestorów – a przede wszystkim trudno się zorientować, kierując się takimi kryteriami.

Żelazna zasada: nie komplikuj, bo potem i tak wszystko się skomplikuje. Najprostsze pytania, jakie możesz sobie zadać, są jednocześnie najważniejsze!

2 | Przyjmowanie pomocy i szukanie pomocy

Sieć i wsparcie. Niezależność brzmi kusząco, ale musisz zdawać sobie sprawę, jakie zadania będziesz musiał wykonać samodzielnie, gdy będziesz zdany tylko na siebie. Zaczyna się to od planowania, księgowości, pozyskiwania klientów i w zasadzie prawie wszystkiego. Być może będziesz musiał znaleźć powierzchnię biurową, potrzebować magazynów lub logistyki, a także zająć się tak prozaicznymi sprawami, jak zawieszenie półki czy wymiana opon w samochodzie służbowym.

Dlatego: nie bądź zbyt dumny i poszukaj pomocy. Jedno jest pewne – inni popełnili już mnóstwo błędów, być może możesz się na nich czegoś nauczyć. Porozmawiaj o tym z ludźmi, współpracownikami lub znajomymi. Często w ten sposób buduje się swoją pierwszą małą sieć kontaktów lub znajduje przyszłych współpracowników. To zupełnie naturalne, że znasz wszystkie szczegóły swojego przedsięwzięcia i od czasu do czasu tracisz orientację. Ogromną pomocą jest, gdy Twoje otoczenie, patrząc obiektywnie z zewnątrz, sprowadza Cię z powrotem na ziemię. Pytania takie jak (patrz punkt 1) „Czego tak naprawdę chcesz?!” to klasyczny sposób na powrót do rzeczywistości!

Tak, to twoje „dziecko” – to ty wpadłeś na ten pomysł, znasz każdy centymetr swojego biznesplanu i masz mnóstwo odpowiedzi na wszystkie pytania. A jednak może nadejść moment, w którym będziesz potrzebować pomocy w postaci pracowników. A może nawet partnerów. Niektóre zadania można powierzyć innym, nawet jeśli na pierwszy rzut oka wydaje się to niemożliwe. Musisz kierować swoją firmą lub pomysłem, ale to nie oznacza, że musisz samodzielnie wykonywać każdą czynność (fizyczną lub umysłową).

3 | Największy czynnik zniechęcający: finanse

Ubezpieczenie i podatki. Być może największą przeszkodą jest „czarna skrzynka” finansów. Ile pieniędzy potrzebuję, jakie opłaty muszę uiścić, a przede wszystkim – co się stanie, jeśli mój pomysł się nie sprawdzi? Samo założenie działalności nie jest kosztowne – poza opłatami w urzędzie rejestracyjnym wielu przedsiębiorców indywidualnych może od razu rozpocząć działalność. Gdy tylko działalność zostanie zarejestrowana, należy złożyć w urzędzie skarbowym szacunkową prognozę dochodów, na podstawie której obliczany jest podatek dochodowy i inne opłaty. Chociaż jako drobny przedsiębiorca można uzyskać zwolnienie z wielu opłat, aby na przykład ułatwić sobie start, należy zawsze mieć świadomość, że wraz ze wzrostem dochodów rosną również opłaty.

Mówiąc wprost, kwota brutto na koncie wygląda wprawdzie bardzo dobrze, ale warto też wiedzieć, co to oznacza w ujęciu netto. A skoro mowa o koncie – nawet jeśli nie wszystkie formy działalności tego wymagają, zdecydowanie warto otworzyć konto firmowe lub biznesowe i oddzielić sprawy prywatne od służbowych.

Chociaż w początkowej kalkulacji kosztów nie ma zbyt wiele miejsca na wydatki, warto również pomyśleć o ubezpieczeniu. W zależności od charakteru Twojej działalności mogą pojawić się poważne zagrożenia, a nawet jeśli jako jednoosobowa działalność gospodarcza szybko rozpoczniesz działalność, ponosisz odpowiedzialność swoim majątkiem prywatnym.

Choć brzmi to jak tekst reklamowy skierowany do banków (konto firmowe) i doradców podatkowych (Blackbox Finanzen), warto jednak uwzględnić obie te opcje. Często doradca podatkowy sam odzyskuje poniesione na to wydatki, po prostu dlatego, że dysponuje specjalistyczną wiedzą na temat wszystkich możliwych źródeł oszczędności. I jak już wspomniano, nie musisz wszystkiego robić samodzielnie. Pamiętaj o tym, gdy będziesz wypełniać swoje pierwsze zeznanie podatkowe i zastanawiać się, jakie produktywne zadania mógłbyś wykonać w tym czasie…

4 | Przejdź do sekcji „Schotter”

Kapitał początkowy i dotacje. Ogólna zasada: na swoją firmę należy przeznaczyć około 15% kapitału własnego. Warto ponownie wspomnieć o koncie firmowym – oddziel wydatki prywatne od biznesowych i korzystaj z niego dopiero wtedy, gdy masz pewność, że na koniec dnia naprawdę ci to zostanie. Dla większości przedsiębiorców ten „koniec dnia” nie nadchodzi natychmiast, lecz z pewnym opóźnieniem (ale wtedy z pewną nieprzewidywalną siłą).

Twój kapitał początkowy powinien być już szczegółowo zaplanowany w biznesplanie. Niektórzy założyciele mają już pełne wyposażenie w postaci laptopa i smartfona (a nawet tylko tego ostatniego), podczas gdy inni muszą poczynić początkowe inwestycje, a nawet zaciągnąć kredyty. Dlatego tym ważniejsze jest planowanie, realistyczna ocena sytuacji i rozpoczęcie działalności z niezbędnym kapitałem.

Uwaga, poniżej przedstawiono dość uproszczony przykład: istnieją dwa rodzaje założycieli i założycielek. Jedni chcą wszystko osiągnąć samodzielnie, rzadko korzystają z pomocy i są potem tym bardziej dumni, że wszystko zrobili własnymi siłami. Drudzy, nazwijmy ich „osobami korzystającymi z dotacji”, czerpią z dostępnych możliwości wszystko, co się da. Nieco bardziej zróżnicowany obraz sytuacji: nie ma nic złego w skorzystaniu z pomocy na start. Aby uspokoić sumienie: gdy Twoja firma już zacznie płynnie funkcjonować, prawdopodobnie zwrócisz wielokrotność tej kwoty w postaci podatków i opłat. A jeśli Twoja obiecująca firma upadnie już na wczesnym etapie i szybko stanie się przeszłością, nikt na tym nie zyska.

5 | Biurokracja – która wcale nie jest taka zła

Rejestracja działalności gospodarczej. Pierwsza dobra wiadomość: w wielu urzędach ds. działalności gospodarczej można to załatwić nawet online. Druga dobra wiadomość: nawet jeśli nie, rejestracja działalności gospodarczej nie jest tak skomplikowana, jak mogłoby się wydawać. Potrzebna jest forma prawna, dane osobowe, opis działalności oraz dane konta bankowego. Oczywiście może to być też mniej lub bardziej skomplikowane. W przypadku działalności swobodnej pytanie często brzmi po prostu: „Czy może Pan/Pani to robić?”, a pewne „tak” wystarczy, by otrzymać zezwolenie na prowadzenie działalności. Jeśli jednak nie jest to działalność swobodna, konieczne jest przedstawienie pewnych dokumentów potwierdzających lub wyznaczenie dyrektorów wykonujących obowiązki zgodnie z prawem o działalności gospodarczej, którzy po prostu potrafią to zrobić. Nie wchodząc w dalsze szczegóły (istnieje wiele stron z dodatkowymi informacjami, które można szybko i łatwo znaleźć), strach przed „przeszkodą” w postaci rejestracji działalności gospodarczej nie jest wystarczającym pretekstem, by nie zakładać firmy!